Tự Do Ngôn Luận - Số 7 * 15 tháng Bảy, năm 2006

  
 

"Mọi người có quyền tự do ngôn luận. Quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến mọi loại tin tức và ý kiến, không phân biệt ranh giới, bằng truyền miệng, bản viết hoặc bản in, bằng hình thức nghệ thuật, hoặc thông qua bất cứ phương tiện truyền thông đại chúng nào khác theo sự lựa chọn của mình".
      (Điều 19,2 Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, Liên Hiệp Quốc biểu quyết năm 1966, Việt Nam xin tham gia năm 1982.
     

Trong số này:

TỰ DO NGÔN LUẬN
Bán nguyệt san ra ngày
1 và 15 mỗi tháng
     IN VÀ TẶNG TẠI
VIỆT NAM


   Địa chỉ liên lạc:
   binhan2005@gmail.com
   truongsonvn81@gmail.com
     
   Muốn đọc tờ báo trên mạng, xin mời ghé:
http://tudongonluan.atspace.com
     
   hoặc
http://www.tdngonluan.com
www.tudodanchuvietnam.net
  
   Trong trang mạng thứ 2 và 3 trên đây, Quý vị có thể tìm thấy
nhiều tài liệu đấu tranh cho dân chủ tại Việt Nam
     


     

      Nhân dịp giải Ðá Bóng Thế Giới, World Cup, có người nhắc lại với giọng ngậm ngùi: Hồi 1971 có lúc đội tuyển Việt Nam mình chiếm giải Merdeka, đá bại đội tuyển Nhật Bản! Hồi đó, Việt Nam mình đi dự Seagame không sợ “thằng nào” hết! Hồi đó... Cứ nói chuyện ngày xưa ở những bàn “cà phê hồi đó” thì không bao giờ hết chuyện. Nhưng nhiều lúc tấm lòng hoài cổ vẫn thao thức khi nhìn thấy chuyện thời nay. Báo Tiền Phong ở Hà Nội mới mở một bàn tròn thảo luận về chuyện học hành thi cử, một sáng kiến rất đáng ca ngợi của báo này. Chúng ta nên lắng nghe những người tham dự nói những gì. Mà khi đọc các điều nói lên trong đó thì quả thật chúng ta thế nào cũng tưởng nhớ đến những ngày xa xưa, khi trường học là nơi đào tạo con người thật sự, khi cả xã hội chia sẻ một nền phong hóa thuần hậu với nhau.
      Nhân sẵn tấm lòng hoài cổ, phải kể lại một chuyện đời xưa rất xưa, chuyện thế kỷ 18. Phạm Ðình Hổ (1768-1839) viết trong Vũ Trung Tùy Bút một bài về phong tục. “Sông bến có lúc suy di, ví như cuộc đời có lúc biến đổi; phong tục cũng thế. Khi ta còn nhỏ, đương lúc thời Cảnh Hưng còn thịnh, phong tục vẫn còn chuộng trung hậu. Mọi người hàng ngày giao tiếp với nhau vẫn có ý dễ dàng, giữ thói khiêm nhượng. Ai làm điều gì xằng bậy chỉ sợ người ta biết mà chê cười. Ðến những kẻ hoạn quan quý thích... cũng chưa dám công nhiên làm bậy. (Có những kẻ cậy thế làm càn) thì những bậc phụ lão nhà lương gia ngầm đem những chuyện ấy răn đe con cháu... Ta thường nghe các bậc tiền bối bàn những chuyện từ đời Long Ðức (Lê Thuần Tôn, 1732-1735) đời Vĩnh Hựu (Lê Ý Tôn, 1735-1740) trở về trước, cho là đời ấy phong tục còn hồn hậu hơn nữa. Tiếc rằng ta không được trông thấy.” (Bản dịch của Ðông Châu Nguyễn Hữu Tiến, 1927).
      Phong tục thuần hậu từ bao nhiêu đời truyền lại, bây giờ mất nhiều quá. Ðau nhất là bị mất ngay trong ngành dạy học, đáng lẽ là nơi bảo vệ gia tài văn hóa của tổ tiên. Một vấn đề “nổi cộm” trong cuộc thảo luận bàn tròn của báo Tiền Phong là nạn thầy cô giáo cho học sinh lên lớp, hết năm này sang năm khác, dù học sinh không chịu học. Vì thầy cô được cấp trên chấm điểm dựa trên số học sinh lên lớp, gọi là “thành tích.” Một học sinh 16 tuổi ở Thường Tín, Hà Tây thú nhận: “Em học rất dốt vì lười học, thầy cô vẫn cho lên lớp, bố mẹ em vẫn bắt em đi học.”
      Ở trong nước mọi người đang lên tiếng tấn công cái tệ nạn này. Tôi đã được nghe một giáo viên ở Bắc Ninh nhận xét: Bây giờ học sinh lớp 12 mà biết làm 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia đã là quý lắm rồi. Vì đại đa số không cần học cũng cho lên lớp suốt 12 năm.
      Nhưng chẩn bệnh, gọi tên bệnh như vậy cũng chưa đúng. Thi đua đạt thành tích cao là một điều tốt, không cố gắng đạt thành tích cao thì làm sao tiến bộ được? Ngay trong một quán bán hamburger như McDonald ở Washington hay Bắc Kinh, tháng nào cũng thấy họ treo hình nêu danh “nhân viên gương mẫu trong tháng.” Có thấy hãng McDonld than thở về bánh nhân thịt bò hay khoai chiên của họ bị hư, công ty họ thua lỗ vì bệnh thành tích đâu? Vậy cái gì làm cho các học sinh Việt Nam học dốt?
      Căn bệnh chính không phải là thành tích, mà là dối trá. Mà một vị thầy giáo ở trường Lương Thế Vinh, Hà Nội nói: Bệnh thành tích không phải chỉ trong ngành giáo dục mà ở nhiều ngành, nhiều nghề, báo cáo tốt hơn thực tế để mong có một danh hiệu nào đó. Nghĩa là bệnh giả dối tràn lan trong cả hệ thống tổ chức xã hội. Nó bắt đầu từ đâu? Có lẽ nên hỏi vong linh ông Hồ Chí Minh, tại sao ông đi bắt chước ông Stalin làm gì?
      Ông Nguyên Văn Trấn làm chứng ông Hồ từng dạy cán bộ rằng: Bác cháu chúng ta có thể lầm nhưng đồng chí Stalin không thể lầm được. “Bác” đã học đồng chí Stalin nhiều thứ, từ hệ thống hộ khẩu đến cơ chế tem phiếu, phê bình kiểm thảo, chỉnh huấn đến các trại cải tạo như Cổng Trời. Nhưng bài học tai hại nhất là thi đua nói dối về thành tích. Nó ảnh hưởng đến nhiều thế hệ, chưa biết bao giờ tẩy rửa được.
      Ông Stalin cho bộ máy đảng Cộng Sản Liên Xô sản xuất ra danh hiệu “anh hùng lao động” để bắt các công nhân noi gương làm việc kiệt hơi, đạt thành tích bằng mười, bằng trăm lần sức người thường. Ông Mao Trạch Ðông và ông Hồ sao chép cái mẫu đó, sáng chế ra những anh hùng lao động lo canh, mở những chiến dịch thi đua thành tích.
      Nhưng ở trên cứ ép xuống, mà sức người thì có hạn, đến lúc không thể nào nêu thành tích cao hơn được nữa. Ðành phải nói dối. Cấp trên biết cấp dưới làm láo báo cáo hay nhưng nhắm mắt ngơ. Vì chính họ cũng phải báo cáo thành tích lên cấp trên của họ. Cứ thế thằng dưới nói dối, thằng trên giả bộ tin. Nói dối một lần được, nói lần thứ hai, quen dần dần, nói dối thành tiêu chuẩn tự nhiên trong xã hội, đứa nào nói thật là nó điên! Vi trùng thi đua nói dối được đảng Cộng Sản chích vào mạch máu toàn dân. Kinh tế là hoạt động quan trọng nhất trong xã hội cộng sản, thế mà còn nối dối, thì các lãnh vực khác làm sao tránh khỏi?
      Ở Trung Quốc, thời ông Mao đã đề cao một anh hùng Lôi Phong. Ngày 5 Tháng Ba là ngày giỗ Lôi Phong, chết năm 1962, Quốc Hội Trung Quốc mới tái bản một cuốn sách tiểu sử vị anh hùng này, có hình ảnh thật. Lôi Phong vừa là một chiến binh dũng cảm, vừa là một nông dân, một công nhân gương mẫu, lúc nào cũng xả thân phục vụ nhân dân, không bao giờ nghĩ đến bản thân mình. Nhưng trong cuốn sách mới ra, có thêm nhiều hình ảnh của Lôi Phong. Nào là Lôi Phong ngồi lái máy cày (trong khi các nông dân khác vẫn lội trong bùn); tác giả cuốn sách nói cảnh đó cũng oai phong như cảnh một chàng thanh niên Trung Quốc ngày nay lái chiếc xe BMW! Lại có cảnh Lôi Phong đang ngồi trên chiếc xe bình bịch trước Thiên An Môn, anh hùng còn mặc một chiếc áo khoác bằng da và đeo cái đồng hồ bảnh bao. Những thứ đó người Trung Quốc đương thời có nằm mơ cũng không thấy bao giờ! Lôi Phong là một anh hùng thứ thiệt chứ không giống anh hùng bịa đặt Lê Văn Tám ở Việt Nam! Nhưng có phải là một người xả thân vì nước hay không?
      Các nhà giáo dục ở Hà Nội và Hà Tây đều công nhận cái tai hại của bệnh nói dối về thành tích. Cái phong tục đó là do những phong trào thi đua anh hùng lao động giả dối đề xuất cho cả xã hội bắt chước theo. Thầy cho học sinh thêm điểm, chính cấp trên bảo họ phải cho thêm, để cả trường có thành tích tốt! Ngôn ngữ Việt Nam có thêm một động từ: Cấy điểm! Học sinh được cấy điểm có ngu đến mấy cũng biết là thầy cô mình gian dối. Ông Ðỗ Việt Khoa ở Hà Tây thú nhận, “Chúng tôi phải... nói dối, làm dối, trong khi đang dạy các em sự trung thực.” Chúng ta có thể tưởng tượng những đêm ông Khoa nằm khóc một mình. Một em học sinh lớp 12, Trần Hồng Hạnh, ở Hà Nội, nói: “Ngay từ lớp một, học sinh đã nói dối, vậy nên khi đến tuổi chúng em, không cớ gì lại không nói dối.” Tương lai các bạn trẻ này sẽ ra sao? Khi họ đi làm công chức, đi kinh doanh, họ còn tiếp tục phải nói dối nữa hay không?
      Cho nên trong một bài phỏng vấn ông Trần Quốc Thuận, đăng trên báo Thanh Niên ở Việt Nam gần đây, ông Thuận nói: “Chúng ta sống trong một xã hội mà chúng ta phải tự nói dối với nhau để sống.” Nói dối đã trở thành một quy tắc sống, thay thế đạo đức cổ truyền. Ông Phạm Ðình Hổ còn sống chắc cũng phải rớt nước mắt. Ðầu thế kỷ 19 ông viết, “Ai làm điều gì xằng bậy chỉ sợ người ta biết mà chê cười.” Bây giờ thầy giáo, cô giáo nhơn nhơn làm bậy, học sinh nhơn nhơn bắt chước làm bậy theo. Không ai sợ gì cả, thằng nào con nào nói dối giỏi nhất thì mai mốt sẽ lên làm bí thư. Không còn ai dám cười nữa!
      Nhưng cái bệnh nói dối để nêu thành tích có thể trừ được, không khó. Người ta chỉ cần bỏ, không đánh giá các giáo viên, các trường học bằng những thành tích rởm nữa. Trong mỗi trường, các giáo viên và phụ huynh học sinh có thể tự quyết định dùng hệ thống thẩm lượng nào mà ấn định ngạch trật, lương bổng các thầy cô. Không cần cả nước phải theo một cách. Các trường sẽ trao đổi kinh nghiệm về hệ thống thẩm định, xem cách nào hiệu quả tốt nhất. Người Việt Nam không đến nỗi ngu gì mà không nghĩ ra. Khi thưởng, phạt công minh và không cần nói dối nữa, tinh thần các thầy cô sẽ phấn khởi. Họ sẽ yêu nghề hơn, yêu công việc mình làm hơn. Học sinh sẽ yêu thương, kính trọng thầy cô hơn, các em sẽ cố gắng học thật. Phụ huynh sẽ ủng hộ bất cứ hệ thống thẩm lượng nào giúp cho con em họ học hành tấn tới. Ðó là một việc làm không khó gì.
      Với một điều kiện. Là cái nền phong hóa dối trá phải chấm dứt. Cả xã hội chung quanh phải nhất quyết tập sống trong sạch thẳng thắn hơn. Nói thật, bao giờ đảng Cộng Sản quyết định ngưng không nói dối mọi người nữa, thì lúc đó mới hy vọng giảm bớt cái nền phong hóa nói dối nhập cảng từ Liên Xô (cũ) và Trung Quốc.
      Có thể bắt đầu như thế này: Ðảng hãy thôi ngay, không nói rằng họ đang theo chủ nghĩa Mác Lê Nin nữa. Muốn đặt ra tên một cái chủ nghĩa mới nào cũng được. Muốn đề cao ông Ðỗ Mười thì gọi là chủ nghĩa Muoiism, dịch ra tiếng Anh là Tenism, tiếng Pháp là Dixisme. Vì trong thực tế bây giờ họ chỉ theo chủ nghĩa kim tiền, chủ nghĩa tư bản hoang dã chứ có ăn nhập gì đến ông Karl Marx đâu? Nhiều đảng viên cộng sản hiện đã thi hành chủ nghĩa “10 phần trăm” một cách kiên cường rồi! Ðó chính là điều dối trá vĩ đại nhất. Còn tiếp tục nói dối như vậy làm sao các thầy cô dạy học sinh được? Thế rồi họ đăng báo nói rằng quốc hội bầu ông chủ tịch nước mới với ông thủ tướng mới, nhiều tờ báo ở nước ngoài cũng loan tin theo! Nhưng trong thực tế thì cái quốc hội đó chỉ có một việc là gật đầu thôi chứ bầu cử gì đâu? Hai ông Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Tấn Dũng đã được những bàn tay vô hình lựa chọn từ trước Ðại Hội Mười rồi. Tại sao không nói thẳng ra mà cứ phải nói dối mãi như vậy? Các thầy giáo cô giáo làm sao dạy được học sinh sống trung thực?
      Cuộc thảo luận bàn tròn của báo Tiền Phong nói rất nhiều về nạn gian lận thi cử, chúng tôi sẽ trở lại đề tài này trong một bài sau.
      Ngô Nhân Dụng
      29-6-2006 ( Nguoi-viet.com)