Bán Nguyệt San - Số 3 * 15 tháng Năm, 2006

  
 

"Mọi người có quyền tự do ngôn luận. Quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến mọi loại tin tức và ý kiến, không phân biệt ranh giới, bằng truyền miệng, bản viết hoặc bản in, bằng hình thức nghệ thuật, hoặc thông qua bất cứ phương tiện truyền thông đại chúng nào khác theo sự lựa chọn của mình".
      (Điều 19,2 Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, Liên Hiệp Quốc biểu quyết năm 1966, Việt Nam xin tham gia năm 1982.
     

Trong số này:

Công nhân ở Cam Bốt không hiền lành như công nhân Việt Nam. Họ đã biểu tình đòi quyền sống trong Ngày Lao động quốc tế, 1 tháng 5. Chính quyền Nam Vang phải dùng đến súng AK 47 và roi điện đàn áp. Biến cố này hôm qua được tường thuật trên Nhật báo Người Việt, trong bản tin Ngày lao động quốc tế, 1 tháng 5. Bản tin tổng hợp nhiều nguồn tin trên thế giới; trong đó cũng mô tả các cuộc biểu tình của công nhân ở Indonesia và Phi Luật Tân. Nếu quý vị tò mò tìm đọc coi tin tức về Ngày lao động quốc tế ở Việt Nam ra sao thì cũng thấy bản tin tương tự, nhưng chỉ nói tới hai xứ Phi Luật Tân và Indonesia mà thôi, và dùng những chữ nóng hổi như “dậy sóng biểu tình!”
      Còn ở chính các công nhân Việt Nam thì hiền lành, không thấy ai biểu tình đòi cái gì cả. Ngay cả việc họp mít tinh kỷ niệm Ngày Lao động cũng được các công nhân giao cho... nhà nước quản lý!
      Tờ báo mang tên là Lao Ðộng ở trong nước chỉ tường thuật cuộc họp mặt các “quan chức vô sản” ở Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Sô, để bà Cù Thị Hậu đón mừng và tặng hoa cho ông Nông Ðức Mạnh. Ðặc biệt, tờ báo nêu tên hai ông Ðỗ Mười và Lê Ðức Anh có mặt mà không thèm kể tên các quan lớn khác; chắc hẳn để chứng tỏ hai thái thượng hoàng vẫn nắm vững tình hình chính trị, không để lọt mất tí quyền hành nào. Cái tên Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Sô này mới thật vô duyên, vì hiện nay cái tên Liên Sô đã bị xóa sổ rồi, nước Nga chỉ lấy tên là Cộng Hòa Nga, chẳng còn cái gì là Liên bang Sô viết nữa! Ðiều này có thể bị bộ Ngoại giao Nga phản đối, nếu có người giải thích cho họ biết rằng cái tên Việt Sô đó chứng tỏ chính quyền Hà Nội vẫn chỉ công nhận chế độ Liên Sô thôi, không công nhận chính phủ Cộng Hòa Nga!
      Trong bài diễn văn của bà Cù Thị Hậu đọc mừng Ngày Quốc tế Lao động, bà đã nói gì về giới lao động ở nước ta? Bà có kêu gọi phải tăng lương cho công nhân, phải bảo đảm an toàn lao động, phải bảo vệ phụ nữ và trẻ em không bị bóc lột hay không? Tuyệt nhiên không. Bà chỉ hô hào các công nhân hãy “nghiên cứu quán triệt các nghị quyết của Ðại hội Mười!” Và “kiên cường dũng cảm đấu tranh” để xứng đáng làm giai cấp tiên phong lãnh đạo các giai cấp khác theo lệnh đảng. Các công nhân ước chi được tăng lương, không cần phải đóng vai tiên phong cũng được!
      Trong Ðại hội X vừa qua, đảng Cộng Sản vẫn xác nhận họ là đảng của giai cấp công nhân vô sản mặc dù đã thêm một câu nói họ cũng là đại biểu của tất cả dân Việt Nam, mặc dù không có người dân nào được bày tỏ ý kiến có muốn họ đại biểu cho mình hay không. Nhưng ngay trong danh hiệu đảng của giai cấp vô sản, giới công nhân Việt Nam cũng không thấy đảng bênh vực cho quyền lợi của họ mà ngược lại, chỉ bênh vực quyền lợi của giai cấp chủ nhân, người Việt cũng như người ngoại quốc!
      Ngay từ giữa thập niên 1990 khi các xí nghiệp ngoại quốc vào khai thác sức lao động của người Việt Nam, họ đã dự trù sẽ trả lương tối thiểu từ 45 đến 50 đô la một tháng; vì cái giá cơ bắp ở nước láng giềng Trung Quốc vẫn còn cao hơn, đến 63 đô la. Nhưng từ năm 1999, đảng Cộng Sản Việt Nam thấy lương tối thiểu như vậy còn cao quá, sợ bị các nhà tư bản thế giới chê, nên đã hạ mức lương tối thiểu xuống chỉ còn từ 35 đến 45 đô la thôi. Cứ như vậy, trong lúc vật giá leo thang, mức lương của người công nhân làm cho các xí nghiệp ngoại quốc vẫn không tăng, khiến giới công nhân bất mãn.
      Chính quyền cộng sản còn ấn định mức lương tùy theo chủ nhân là người nước nào. Các công ty gốc Ðài Loan được ưu đãi, chỉ cần trả 500 ngàn đồng Việt Nam mỗi tháng (tương đương với 31 đô la). Các công ty Nhật Bản phải trả 700 ngàn (hơn 44 đô la) và các công ty Âu Mỹ phải trả 800 ngàn (hơn 50 đô la). Nhiều xí nghiệp ngoại quốc bóc lột công nhân bằng cách bắt làm việc nhiều giờ, có nơi làm 100 giờ một tuần, kể cả ngày nghỉ lễ, mà không trả lương phụ trội.
      Mức lương của công nhân Việt Nam thấp nhất trong vùng Ðông Nam Á. Ở Cam Bốt lương tối thiểu cũng lên tới 45 đô la một tháng. Ở Trung Quốc là 63 đô la. Riêng ở thành phố Thượng Hải lương ít nhất cũng là 70 đô la! Nhưng các công nhân không tay nghề làm việc lắp ráp trong nhà máy ở Thượng Hải cũng được trả tới 130 đô la mỗi tháng! Nếu kể thêm những quyền lợi về nhà ở, y tế, chi phí mỗi tháng cho một công nhân ở vùng bờ biển Trung Quốc lên tới 200 đô la. Người lao động Việt Nam không chịu đựng được mức lương không đủ sống cũng phải đình công phản đối. Trong đợt đình công gần đây, bà Nguyễn Thị Phương, một công nhân nhà máy dệt ở gần Sài Gòn than: “Nếu như các ông lãnh đạo vào sống ở Sài Gòn với 600 ngàn đồng (38 đô la) thì họ mới hiểu tình cảnh của chúng tôi! Bà làm việc 10 năm với số lương đó, không được tăng đồng nào! Theo tin tức từ chính Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết thì trong mười năm qua đã có gần một ngàn cuộc đình công. Trong năm 2005 đã có 147 cuộc đình công, cao hơn năm trước 22 vụ. Trong số đó có 100 cuộc đình công ở các xí nghiệp ngoại quốc, 39 vụ tại các xí nghiệp tư của chủ nhân người Việt, và 8 cuộc đình công ở các doanh nghiệp nhà nước.
      Chúng ta còn nhớ đầu năm nay đã có nhiều cuộc đình công “bất hợp pháp” của các công nhân Việt Nam làm tại các xí nghiệp của người nước ngoài, tiếp theo là những cuộc đình công ở các xí nghiệp do người Việt Nam làm chủ. Thậm chí ngay trong các xí nghiệp của nhà nước cũng đình công nữa, bà Cù Thị Hậu đã thú nhận sự thật này, cho nên bị hụt chân vào Trung ương Ðảng trong kỳ họp vừa rồi. Sau khi những cuộc đình công lan rộng trước ngày họp Ðại hội đảng, ông Phan Văn Khải đã phải ký nghị định tăng lương tối thiệu của các công nhân làm cho các xí nghiệp Ðài Loan và Hàn quốc; nhưng các xí nghiệp do người Việt làm chủ thì vẫn như cũ, gây ra nhiều cuộc đình công khác.
      Bà Cù Thị Hậu đứng đầu cái gọi là Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, trên danh nghĩa là tổ chức tập hợp hơn 5 triệu công nhân trong nước. Trong số đó chỉ có 28 phần trăm làm việc trong các xí nghiệp tư, 35 phần trăm trong các doanh nghiệp nhà nước, còn lại làm trong guồng máy chính quyền. Trong số một triệu rưỡi công nhân đoàn viên thuộc lãnh vực tư có hơn 600 ngàn làm cho các hãng ngoại quốc - riêng các khu chế xuất chung quanh Sài Gòn đã có 130,000 công nhân. Số công nhân tham gia công đoàn chỉ chiếm 12 phần trăm lực lượng lao động.
      Nhưng cái tổ chức gọi là công đoàn này chỉ là tay chân của đảng Cộng Sản. Ðảng nắm đầu các doanh nghiệp nhà nước, các đảng viên cao cấp và gia đình họ làm chủ phần lớn các xí nghiệp tư; và tất cả các quan chức đều được các chủ nhân người Việt cũng như người ngoại quốc chiêu đãi tử tế. Cho nên đảng Cộng Sản vừa đóng vai chủ nhân, vừa đóng vai đại diện công nhân! Công đoàn không lo bênh vực quyền lợi của công nhân; mà nếu có lên tiếng bênh vực thì cũng bị cấp trên bỏ qua đành chịu. Tháng Ba năm ngoái, công ty United Motor Vietnam Company (UMV) ở Hà Nội đã sa thải 80 công nhân vì họ đình công đòi cải thiện điều kiện sống. Bộ Lao động cho thanh tra tới công ty điều tra. Các thanh tra báo cáo là công ty UMV đã vi phạm nhiều điều trong Luật Lao động, trong việc ký kết hợp đồng, bảo hiểm xã hội, giờ giấc làm việc, an toàn nơi làm việc, trừ lương bất hợp pháp, và việc sa thải 80 công nhân là phi pháp. Chưa hết, công ty UMV còn thuê 103 người nước ngoài làm việc, tức 8 phần trăm tổng số công nhân, cao hơn hẳn giới hạn luật định là chỉ được thuê 5 phần trăm. Các công nhân ngoại quốc không ai có giấy phép làm việc ở Việt Nam. Sau khi kê khai các vụ vi phạm đó, Sở lao động Hà Nội đề nghị phạt công ty UMV và rút giấy phép làm ăn ở Việt Nam. Nhưng sau cùng ông phó chủ tịch Thành phố Hà Nội chỉ phạt công ty trên 30 triệu đồng Việt Nam, chưa tới 2000 mỹ kim. Những chuyện như thuê công nhân ngoại quốc bất hợp lệ và sa thải công nhân phi pháp bị bỏ qua!
      Cái đảng gọi là đại biểu của giai cấp vô sản ở nước ta hiện nay thực ra chỉ đại diện cho quyền lợi của các chủ nhân, dù chủ nhân là nhà nước hay tư nhân, là người Việt hay người nước ngoài. Tại sao công nhân Việt Nam cứ chịu đựng cảnh áp bức như vậy mãi được? Vì chế độ độc tài không cho phép công nhân được tự do tổ chức nghiệp đoàn. Không những thế, chế độ chuyên chính còn cấm báo chí không được lên tiếng bênh vực công nhân nếu ban Tư tưởng Văn hóa không cho phép! Ðã đến lúc các công nhân ở Việt Nam phải đòi quyền tự do thành lập nghiệp đoàn! Nhưng muốn thi hành được quyền đó, cần phải tranh đấu cho tất cả mọi người được tự do!
      Trước ngày Lao động Quốc tế năm nay, hàng trăm ngàn người di dân ở Mỹ đã đình công và biểu tình đòi quyền lợi cho các di dân dù bất hợp pháp. Hình ảnh này khiến người Mỹ nhớ lại cách đây 40 năm một phong trào công nhân làm ở các nông trại trồng nho ở California đã vận động thành lập nghiệp đoàn. Ða số những công nhân này là người gốc Mexico, họ tranh đấu gian khổ năm, sáu năm trời, và cuối cùng đã thành công. Các công nhân Việt Nam cần học tập kinh nghiệm này.
      Nhưng các công nhân nông nghiệp ở California thành công được là vì báo chí ở nước Mỹ tường thuật đầy đủ đánh thức dư luận toàn quốc. Năm 1965 các công nhân làm trong nông trại của hãng Schenley đình công nhưng chủ nhân thuê người khác vào hái nho thế. Năm sau, họ đã tổ chức một cuộc biểu tình tuần hành dài 300 dặm, gần 500 cây số từ thung lũng Nho tới thủ phủ Sacramento, với khẩu hiệu “Tẩy chay hãng Schenley.” Báo chí toàn quốc loan tin và theo dõi, nhiều người Mỹ hưởng ứng, và cuối cùng hãng rượu này chịu thua, phải công nhận nghiệp đoàn. Công nhân hái nho ở các khu trại khác cũng noi theo, và họ gây ra một vụ tẩy chay không ăn nho của các nhà vườn không chấp nhận nghiệp đoàn. Lời kêu gọi được dân chúng Mỹ hưởng ứng, đến năm 1968 đề tài này được đưa vào cuộc vận động tranh cử tổng thống. Các vị giám mục khắp nơi cũng hưởng ứng, và báo chí thế giới loan tin khiến dư luận thế giới cũng ủng hộ các công nhân hái nho ở California. Cuối cùng giới công nhân đã đạt được kết quả, Nghiệp đoàn công nhân Nông nghiệp thành hình.
      Sự thành công của các công nhân hái nho ở Mỹ cho thấy phải “kiên cường tranh đấu” mới thành công. Nhưng sở dĩ họ thành công được là vì nước Mỹ theo chế độ dân chủ, báo chí tự do, các tu sĩ cũng được lên tiếng ủng hộ công nhân. Muốn cho công nhân Việt Nam đòi được các quyền lợi xứng đáng với mồ hôi nước mắt của họ, nước Việt Nam phải có dân chủ, tự do mới được!    

TOP