|
"Mọi người có quyền tự do ngôn luận. Quyền này
bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến mọi loại tin tức
và ý kiến, không phân biệt ranh giới, bằng truyền miệng, bản viết
hoặc bản in, bằng hình thức nghệ thuật, hoặc thông qua bất cứ
phương tiện truyền thông đại chúng nào khác theo sự lựa chọn của
mình".
(Điều 19,2 Công ước Quốc tế về các quyền dân sự và chính trị,
Liên Hiệp Quốc biểu quyết năm 1966, Việt Nam xin tham gia năm
1982.
Trong số này:
|
Đ
ại hội Đảng X vừa kết thúc. Dân chúng trong nước trước đại hội
đã hy vọng nhiều rằng sau đại hội đất nước sẽ có nhiều thay đổi.
Nhưng họ đã thất vọng với những khuôn mặt bảo thủ đang thắng thế.
Tình hình chính trị hiện nay – sau Đại hội Đảng X – ở trong nước
rất phức tạp, cả về phía nhà cầm quyền cũng như về phía các nhà
đối kháng.
Về phía nhà cầm quyền,
tức đảng Cộng sản Việt Nam:
Từ mấy năm nay, người ta thấy trong đảng xuất hiện hai
phe rõ rệt: một phe bảo thủ, một phe cấp tiến. Hai phe đang tranh
giành ảnh hưởng với nhau để thực hiện mục đích của mình:
– Phe bảo thủ, có khuynh hướng thân Trung Quốc, thì quyết tâm
bảo vệ “ngai vàng” của mình với những đặc quyền đặc lợi rất to
lớn đi kèm, nên họ quyết bảo vệ điều 4 hiến pháp là cơ sở pháp
lý xác định đảng cộng sản là đảng duy nhất cầm quyền cai trị đất
nước vô thời hạn. Để bảo vệ điều 4 hiến pháp, họ cũng phải quyết
tâm trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin, là một yếu tố không thể
tách rời với điều 4 hiến pháp. Chủ nghĩa này đã quá lỗi thời mà
chính nơi xuất phát ra nó là nước Nga cũng không thèm áp dụng
nữa. Phe này rõ ràng đặt quyền lợi của đảng cộng sản trên quyền
lợi của toàn dân, và sẵn sàng dùng bạo lực bắt toàn dân phải chấp
nhận sự lưa chọn của họ. Điều rất đáng tiếc cho dân tộc là phe
này đang nắm thực quyền trong tay, với quân đội và công an, nên
có thể ép buộc toàn dân phải chấp nhận sự cai trị của họ.
– Phe cấp tiến, có khuynh hướng thân Âu Mỹ, thì chủ trương phải
thay đổi để đảng có thể tồn tại. Đương nhiên trong phe này có
những người chủ trương phải thay đổi để thích ứng với tình hình
mới của thế giới và của đất nước, hầu đảng cộng sản có thể tiếp
tục nắm quyền cai trị. Động lực của sự thay đổi này là vì đảng
hơn là vì dân. Trong phe này, đương nhiên vẫn có những người vì
dân hơn vì đảng, họ tranh đấu với phe bảo thủ để người dân được
nhiều quyền tự do và quyền dân chủ hơn. Rất tiếc là phe cấp tiến
này, tuy được dân chúng ủng hộ hơn, nhưng lại không nắm được thực
quyền, nên bị lép vế hơn phe bảo thủ.
Về phía những người đối kháng:
Còn về phía những người đối kháng, họ cũng đối kháng
ở nhiều mức độ khác nhau tùy theo quan niệm và hoàn cảnh riêng
của mỗi người.
1) Quyết liệt nhất là những người chủ trương lật đổ (overthrow)
chế độ hiện hành để xây dựng một hệ thống cai trị hoàn toàn mới
mang tính dân chủ đa nguyên, tôn trọng nhân quyền tức các quyền
tự do cá nhân và tập thể. Người Việt hải ngoại, được sống trong
các thể chế tự do, thường theo chủ trương này, vì đây là chủ trương
lý tưởng nhất và có chủ trương như the cũng không nguy hiểm gì.
Còn các nhà đối kháng ở trong nước rất ít khi công khai theo chủ
trương này, vì rõ ràng rất nguy hiểm. Nếu có chủ trương thì cũng
phải giữ kín trong lòng.
Tuy nhiên, chủ trương lật đổ rõ ràng không thực tế trong hoàn
cảnh hiện nay, vì các nhà đối kháng không có một lực lượng nào
trong tay. Họ chỉ có thể đấu tranh bằng những hình thức ôn hòa,
bất bạo động mà thôi. Dù chỉ tranh đấu cách ôn hòa và bất bạo
động như thế, nhưng mà các nhà tranh đấu vẫn thường bị đàn áp,
khủng bố, đôi khi thẳng tay và man rợ. Còn những áp lực kinh tế
hay ngoại giao có gây được thì cũng thường không đủ mạnh. Do đó,
người tranh đấu cần ý thức rõ chủ trương lật đổ chế độ là bất
khả thi, ít nhất trong tình trạng đất nước hiện nay, để đừng mơ
mộng hão huyền.
2) Cũng quyết liệt nhưng lại mềm dẻo hơn là những người chủ trương
chuyển hóa (transform) đất nước từ chế độ cộng sản sang chế độ
dân chủ đa nguyên. Đa số các nhà dân chủ tích cực tranh đấu ở
trong nước thường theo lập trường này vì nó thực tế hơn, hợp pháp
hơn, an toàn hơn và ít gây thiệt hại cho đất nước hơn. Trong chiều
hướng này, các nhà dân chủ tranh đấu đòi nhà cầm quyền phải tôn
trọng các quyền căn bản như tự do ngôn luận, lập hội, lập đảng,
ứng cử bầu cử, v.v… là những điều được hiến pháp trong nước cũng
như luật quốc tế công nhận. Dựa trên những căn bản pháp lý ấy,
các nhà dân chủ có thể tranh đấu cách hợp pháp và an toàn hơn
để tiến tới tự do dân chủ đa nguyên. Hiện nay, “vũ khí” mà các
nhà tranh đấu ôn hòa bất bạo động đang sử dụng là:
– lợi dung Internet hay các đài ngoại quốc để lên tiếng: đưa thông
tin, viết bài, làm thơ, phỏng vấn, hội luận… để đòi hỏi các quyền
chính đáng của người dân, đồng thời giúp mọi người dân ý thức
được những quyền mà mình có dựa trên hiến pháp trong nước và những
công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết nhìn nhận.
– vận động quốc tế, gây áp lực kinh tế hay ngoại giao từ ngoài
vào để buộc nhà cầm quyền phải thay đổi, phải chấm dứt việc vi
pham nhân quyền, chấm dứt những đàn áp bất công, chấm dứt việc
vi phạm hiến pháp do chính họ đặt ra.
Với đường lối đấu tranh bất bạo động và hợp pháp ấy, nếu nhà cầm
quyền đàn áp, thì họ đã chứng tỏ trước thế giới là họ đã vi phạm
chính hiến pháp của họ và cả các công ước quốc tế mà họ đã ký
kết tôn trọng. Hy vọng với thời gian và với sự kiên trì dũng cảm
của các nhà tranh đấu, đảng cộng sản sẽ phải dần dần lùi từng
bước, đe cuối cùng bãi bỏ điều 4 hiến pháp và chế độ độc tài,
độc đảng, toàn trị hiện nay. Mục tiêu tranh đấu của những người
chủ trương chuyển hóa không phải là loại trừ đảng cộng sản, mà
chỉ là thay thế chế độ độc tài toan trị bằng một chế độ dân chủ
đa nguyên, trong đó đảng cộng sản vẫn có thể tồn tại và góp công
xây dựng đất nước bên cạnh những đảng phái khác, trong một “sân
chơi” công bằng và hợp lý hơn. Trong “sân chơi” này, đảng cộng
sản không được hơn cũng bị kém quyền lợi gì so với những đảng
phái khác. Thiết tưởng đây là một lối thoát danh dự, an toàn và
hợp lý nhất cho đảng cộng sản hiện nay. Nhưng vì những kẻ đang
nắm quyền còn có thể tại vị để tham nhũng, để tiếp tục hưởng lợi
lộc, nên họ chưa muốn chấp nhận giải pháp này. Do đó, cuộc tranh
đấu sẽ phải còn dài và còn nhiều chông gai.
3) Và cuối cùng là những người chỉ chủ trương cải thiện chế độ
(reform), nghĩa là vẫn chấp nhận chế độ cộng sản toàn trị hiện
nay, nhưng họ đòi hỏi nhà cầm quyền phải nới rộng các quyền tự
do và dân chủ của người dân hơn. Đây là lập trường chung chung
của các nhà tranh đấu vẫn còn ở trong nội bộ đảng cộng sản, hoặc
vẫn còn làm việc trong bộ máy của nhà nước cộng sản, hoặc những
nhà tranh đấu còn bị sợ hãi chi phối. Đôi khi trong lòng họ chủ
trương một trong hai chủ trương trên, nhưng tình thế của đất nước
và hoàn cảnh riêng của họ không cho phép họ biểu lộ lòng mong
ước thật của họ ra công khai. Vì thế, khi lên tiếng, họ thường
phải lấy những nguyên lý trong chủ thuyết Mác-Lê hay tư tưởng
Hồ Chí Minh – như một lá chắn an toan – để nói chuyện với những
kẻ đang nắm thực quyền và để đòi hỏi thay đổi, cải thiện chế độ.
Họ phải nói và làm như thế như một giải pháp tình thế, chứ chưa
chắc trong bụng họ đã nghĩ như thế. Nhiều nhà dân chủ đã tưng
tiếp xúc với những người đối kháng loại này: khi ngồi tâm sự với
bạn bè thì họ nói khác, họ chửi chế độ và chê trách ông Hồ Chí
Minh không tiếc lời, thậm chí biểu lộ oán ghét căm thù nữa. Nhưng
khi lên tiếng trên mặt báo hay trên net thì họ vẫn cứ phải ca
tụng chế độ hay ông Hồ Chí Minh ít nhiều để những kẻ cầm quyền
dễ nghe hơn và họ được an toàn hơn. Người Việt hải ngoại nhiều
khi không hiểu được tình thế trong nước và cách thức thích ứng
để tồn tại trong việc tranh đấu của những người đối kháng ở mức
độ này, nên đã không hài lòng và đôi khi đả kích họ cách oan ức.
Trong hoàn cảnh hiện nay, đâu phải cứ nói thế nào thì nghĩa là
trong bụng phải nghĩ như vậy đâu! Ơ hải ngoại có biết bao những
kẻ chống cộng “cuội”, nếu cứ căn cứ vào lời họ nói thì những người
nhẹ dạ chắc chắn sẽ cho rằng họ chong cộng mạnh mẽ hơn ai hết!
Có những nhà đối kháng chủ trương chuyển hóa, nhưng muốn tranh
thủ những người còn trong đảng hay những kẻ còn nắm ít nhieu quyền
lực, muốn dần dần chuyển đổi tư tưởng họ, nên đã phải dùng những
lời nói “không thật lòng” này để họ dễ chấp nhận mình hơn mà dần
dần thay đổi nhận thức. Đây chỉ là sách lược hay chiến thuật có
tính tạm thời, giai đoạn và mềm dẻo để thực hiện chiến lược chuyển
hóa sang dân chủ đa nguyên. Nếu vì thấy họ ca tụng chế độ hay
Hồ Chí Minh mà ta tưởng họ thực bụng nghĩ như vậy nên tẩy chay
họ hoặc không đoàn kết với họ, thì ta sẽ đánh mất họ.
Tuy nhiên, thiết tưởng những người xứng danh là những nhà dân
chủ thì cần phải dám nói thẳng sự thật. Có như thế mới được người
dân tin tưởng và ủng hộ hơn. Tuy nhiên cần phải thông cảm và chấp
nhận sự khác biệt về chiến thuật giữa mình và những nhà đối kháng
loại trên. Đừng chấp nhất sự khác biệt giữa điều họ nói và điều
họ nghĩ trong một tình thế đất nước nhiều phức tạp như đất nước
ta hiện nay. Nhất là khi họ nhắm nói với những người đang cầm
quyền hơn là nói với dân chúng, mặc dù về mặt hình thức thì đôi
khi có vẻ như họ đang nói với dân chúng. Vì để lời nói đi đến
hiệu quả, không thể nói với người này giống hệt như nói với người
kia được.
TOP
|
